Brief over Deëscalatie

{1}

In NRC van 8 maart citeert Marko Martin de Zwitserse ambassadeur in Kiev, die als bemiddelaar gedaan had gekregen dat de Maidan–demonstranten het stadhuis van Kiev zouden verlaten en dit als “een positieve ontwikkeling in de richting van deëscalatie” had betiteld. Daarna haalt Martin stevig uit naar “diegenen die dronken waren van hun eigen ‘deëscalatie’-retoriek; hardleerse navolgers van de Nederlandse militairen die in de zomer van 1995 vol vertrouwen het glas hadden geheven met generaal Mladic, voordat deze zich ging opmaken om de moslims van Srebrenica af te slachten.”

Dat is harde taal, maar het valt niet te ontkennen dat er parallellen bestaan tussen de wijze waarop door de overste Karremans tijdens het openbaar verhoor van de enquêtecommissie Srebrenica op 18 november 2002, en door premier Rutte in een gesprek met de Nederlandse media voorafgaand aan de EU-top over Oekraïne op 6 maart 2014, over ‘deëscalatie’ werd gesproken.

Karremans hield vol dat “deëscalerend altijd beter werkt dan escalerend.” Ook Rutte bepleitte dat Europa deëscalatie eerst een kans zou geven. Hij sprak herhaaldelijk  over de “route van deëscalatie” die wij niet mochten “loslaten”. Ook zonder sancties moest het mogelijk zijn Rusland “de optie te bieden uiteindelijk weer op zijn schreden terug te keren”.

Wat de uitspraken van Karremans en Rutte gemeen hadden was dat zij geen betrekking leken te hebben op de realiteit van een confrontatie met een door de wol geverfde Servische of Russische despoot. Karremans’ aanprijzing van deëscalatie als beste optie leek haast afkomstig uit een strategisch handboek voor de belangstellende leek. Ruttes verdediging van die optie was hooguit een fractie realistischer.

Peter van Walsum
Den Haag

1. Deze brief van mij aan NRC Handelsblad stond in de krant van 11 maart 2014. De redactie had er zoals gebruikelijk een eigen kop boven gezet, namelijk: “Leer van Karremans’ fout”. Ik zou die titel zelf niet gekozen hebben, omdat onvoldoende duidelijk is wat met Karremans’ fout  wordt bedoeld. Ik heb zelf soms wel mijn verbazing geuit over Karremans’ rotsvaste overtuiging dat bij confrontatie met geweld deëscalatie altijd de beste oplossing is (zie bijvoorbeeld op deze website onder ENGLISH het artikel “Morality and realism in Dutch foreign policy: Srebrenica” en daarin ‘the inescapable question: what if Dutchbat had resisted all the same?’), maar in geen enkel officieel Nederlands document, van regering of parlement, is ooit vastgesteld dat Karremans in Srebrenica fout gehandeld heeft.
GO BACK